Dojrzałość płciowa a dojrzałość hodowlana

DOJRZAŁOŚĆ PŁCIOWA I HODOWLANA

 


   

 

 

 

   O dojrzałości płciowej mówimy w momencie, gdy zwierze jest zdolne do wytwarzania i uwalniania pełnowartościowych gamet (plemnikow lub komorek jajowych). Wiek dojrzałości płciowej jest uwarunkowany genetycznie, wiele jednak czynników może go opóźniać lub przyspieszać - psy dojrzewają wcześniej w klimacie umiarkowanym czy gorącym niż w klimacie bardziej surowym, żywienie wysokobiałkowe na ogol przyspiesza dojrzałość płciową, a niedożywienie suki w czasie wzrostu i rozwoju opóźnia pierwsza cieczkę. Malamuty z reguły dojrzewają w wieku 6 - 9 miesięcy, psy później niż suki. 

 

      Osiągniecie dojrzałości płciowej nie jest jednak jednoznaczne z osiągnięciem dojrzałości hodowlanej, która następuje dużo później i jest związana z odpowiednim rozwojem całego organizmu. Suczki można kryć dopiero wtedy, gdy rozwój ich organizmu zapewnia warunki do zapłodnienia, prawidłowego przebiegu ciąży, porodu i laktacji, bez zahamowania rozwoju osobniczego suki.

 

PIERWSZE PYTANIE - W OGÓLE ROZMNAŻAĆ CZY NIE ROZMNAŻAĆ?

 

Zanim rozmnożysz swoja sukę bądź psa, odpowiedz sobie na pytanie: dlaczego chce rozmnożyć? Jedyna właściwa odpowiedz to: dla udoskonalenia rasy. Nie jest odpowiednia motywacja chęć zarobienia na sprzedaży szczeniąt, chęć przeżycia czegoś wyjątkowego czy chęć sprawienia suce przyjemności, bo natura każe jej mieć choć raz szczenięta.

 

TERMIN PIERWSZEGO KRYCIA

      Pierwsze krycie powinno nastąpić dopiero pod koniec lub po zakończeniu wzrostu suki. Malamuty wprawdzie rosną na początku błyskawicznie, co wynika z warunków środowiskowych, w jakich stworzona te rasę - szczenięta musiały dorosnąć w ciągu krótkiego arktycznego lata na tyle, by były w stanie przetrwać nadchodzącą ciężką zimę - jednak ich pełny rozwój trwa jeszcze długo po zakończeniu pierwszego kilkumiesięcznego okresu intensywnego wzrostu. Szczenię 7-8 miesięczne ma juz wymiary zbliżone do osobnika dorosłego, ale nadal sie rozwija. Przedwczesna ciąża jest olbrzymim obciążeniem dla rosnącego organizmu - zasoby przewidziane na własny rozwój muszą być przeznaczone na ciąże i odchowanie szczeniąt, niedojrzały układ kostno-stawowy jest bardzo obciążony noszeniem ciąży, wapno niezbędne do własnego rozwoju jest "odbierane" przez rosnące szczenięta. 

 

Pomimo dojrzałości płciowej 6-miesiecznej suczki ciąża w tym wieku jest dla jej organizmu katastrofą. Podobnie, choć nie tak tragicznie, przedstawia sie sytuacja w przypadku suczki rocznej. Suczka odchowująca miot w takim wieku nie jest w stanie sie normalnie rozwinąć, będzie wątlejszej budowy, mniejsza, nieraz odwapniona, zdarza sie tez "siadanie" linii grzbietu.

 Optymalny jest okres pomiędzy 2 a 3 rokiem życia. Doświadczenie pokazuje, ze suki kryte w późnym wieku rodzą z reguły mniej liczne mioty i częściej sie u nich zdarzają komplikacje związane z ciążą, porodem i odchowaniem szczeniąt.

 

ODSTĘPY CZASOWE POMIĘDZY MIOTAMI

 

 

 

 

 

   Regulamin Związku Kynologicznego w Polsce dopuszcza krycie suki w przedziale wiekowym miedzy 18 miesiącem a 7 rokiem życia raz w roku, a ściślej mówiąc raz w roku kalendarzowym. Przyjmuje sie, ze rok jest odstępem czasu pozwalającym suce zregenerować sie w pełni po ciąży i odchowaniu miotu. Oczywiście w przypadku miotów licznych (około 8-12 szczeniąt), problemów zdrowotnych suki itp. dobrze jest ten odstęp czasowy wydłużyć do półtora czy dwóch lat, dając suce odpocząć i pozwalając na pełne zregenerowanie sil. W przypadku urodzenie sie w pierwszym miocie tylko jednego szczenięcia niektóre źródła zalecają krycie suki przy następnej cieczce w celu zapewnienia równomiernego rozwoju obu rogów macicy.

 

 Według Regulaminu możliwe jest krycie jeden raz w roku kalendarzowym, oznacza to, ze jeśli suka urodzi szczenięta np. w listopadzie, to można ja teoretycznie kryć ponownie w lutym. Jest to zgodne z przepisami Związku, jednak powinno sie to robić tylko w wyjątkowych okolicznościach. Trzeba mieć cały czas na uwadze, ze sam fakt możliwości zajścia suki w ciąże nie oznacza, ze jej organizm jest do ciąży gotowy i dobrze go zniesie - podobnie u ludzi jest możliwe, by kobieta rodziła dzieci jedno za drugim co 10 miesięcy, biologia to umożliwia, ale bynajmniej to matce ani dzieciom nie służy. Pies, podobnie jak człowiek, jest istota społeczna i jego rozród jest kierowany nie tylko przez procesy biologiczne, ale także kontrolowany procesami społecznymi - w naturze suka, z różnych względów, nie rodziłaby szczeniąt co pół roku.

 Zakłada sie, ze suka powinna odchować 3 do 5 średnio licznych miotów w życiu, że takie prowadzenie hodowli pozwoli nam nie eksploatować jej nadmiernie. Zachowanie właściwych odstępów miedzy miotami ma wpływ zarówno na zdrowie i kondycje suki, jak i rodzących przez nią szczeniąt.